Van een havercappuccino en een mindmap op kantoor tot een kennisavond voor docenten, dit is hoe dat ging.
Hdp, wat zeg je?
Stel: een collega zegt enthousiast dat de nieuwe workshop “abso hdp” is. Of dat ze een “ick” heeft gekregen van de opzet. Of dat iets gewoon “mid” was. Herken je dat? Of staar je nu ook met vragende blikken naar dit scherm? Precies dát gevoel is het vertrekpunt van alles wat hieronder staat. Want als wij in het onderwijs werken met en voor jongeren, dan helpt het om te snappen wat ze bedoelen en wat hen bezighoudt.
De Havercappupraat
Toen ik als 20-jarige startte bij een team van zeven collega’s, viel al snel op dat we soms gewoon langs elkaar heen praatten. Met alle enthousiasme zeggen “deze workshop is abso hdp” leverde eerder vragende blikken op dan instemmend geknik. Niet omdat iemand zijn best niet deed, maar omdat ik een taal sprak die ze niet kenden. En dat voelde dubbel, want bij Kunsteducatie Nederland werken we met én voor Gen Z en A. Als je die generatie niet begrijpt, mis je ze gewoon.
Dus begon ik de Havercappupraat: een tweemaandelijkse mindmap-sessie waarin ik mijn collega’s meeneem in de trends, taal en leefwereld van Gen Z. Van “situ” en “beige flag” tot de manosphere en bratsummer. Van TikTok-subculturen tot de terugkeer van de wegwerpcamera. Elke keer dezelfde reactie: wijdopen ogen en een stortvloed aan vragen. Het bleek precies wat het team nodig had.
Van mindmap naar spelprogramma
Toen Stadkamer vroeg of we dit wilden brengen bij Stroomstoot, een avond voor docenten en onderwijsprofessionals, werd het tijd om iets nieuws te bedenken. Een mindmap voor een volle zaal voelde niet helemaal kloppen. Dus werd het een spel.
Geïnspireerd op Wie is de Slimste Mens? ontstond Wie is de Slimste Gen Z’er? Drie spelers uit het publiek. Drie rondes. Een puzzelronde met Gen Z-categorieën (mid, cringe, ick… ja, dat is taal voor afkeuring), een vuurwerk aan vragen, en een videoronde over onderwerpen als toxic masculinity en de retro lifestyle. Het kennispanel maakte het compleet: de 16-jarige Marit vertelde vanuit haar eigen belevingswereld, en Melissa gaf na elke ronde in twee minuten verdieping. Want waarom is taal als ‘clock it’ populair en lachen we met doodshoofden? En wat zit er achter verschillende online subculturen? Waarom was 2024 een bratsummer en mochten we eindelijk messy zijn?
Dé Gen Z’er bestaat niet
Eén ding is belangrijk om te benoemen: dit spel leert je niet hét handboek van de generatie kennen. Want dé Gen Z’er bestaat niet. Iedereen is anders, ook binnen een generatie. Maar het geeft wel een beeld van de belevingswereld van jongeren, van wat hen inspireert, bezighoudt en verbindt. En dat beeld helpt je als docent of professional om beter aan te sluiten.
Frances ate and left no crumbs
Het werd een avond van lachen, applaus en oprechte verbazing. Niet om Gen Z belachelijk te maken of hun taal te kopiëren, maar om ze juist te begrijpen. Frances, die namens Stadkamer de avond organiseerde én zelf meespeelde, verwoordde het achteraf mooi:
“Ik dacht aardig op de hoogt te zijn met 2 pubersi n huis, maar ik wist heel veel niet. Van de week stuurde ik naar mijn nichtje: ‘ate and left no crumbs’ over een filmpje van har. Niet verwacht eigenlijk, maar die communicatie loopt dus” –Frances, Stadkamer
En precies dáár zit het doel. Want hoe maak je onderwijs dat aansluit als je niet weet wat er speelt? Stroomstoot liet zien dat het ook anders kan: actief, speels, en met veel meer effect dan een lezing. Generaties die dichter bij elkaar komen, dat is waar we het voor doen.
Benieuwd of Wie is de Slimste Gen Z’er? Iets is voor jouw studiedag of professionele avond? We horen het graag.
